„Mężczyźni najczęściej zgłaszają się z problemami nadmiernego łysienia czy zachodzących z wiekiem zmian ciała i twarzy, które odbierają im typowo męski i młodzieńczy wygląd – na przykład zmiany konturu twarzy związane z widocznym opadaniem policzków czy zaniku męskiej żuchwy” – mówi lek. med. Jerzy Iskrzycki.
rozmawiał Jakub Wojtaszczyk
Co znajdziesz w artykule?
Na czym polega andropauza i kiedy się zaczyna?
Inaczej nazywana „męskim klimakterium”, andropauza jest zbiorem zachodzących z wiekiem zmian w funkcjonowaniu męskiego organizmu, utożsamiana przede wszystkim ze spadkiem wydzielania męskich hormonów androgenowych. Pomimo pewnych podobieństw do kobiecej menopauzy, mężczyźni nieco inaczej się starzeją – przykładowo nie tracą całkowicie zdolności do posiadania dzieci. Najczęściej pierwsze zmiany w przebiegu andropauzy zaczynają się po 50. roku życia. Coraz częściej niestety mamy do czynienia z tzw. funkcjonalnym hipogonadyzmem czynnościowym, czyli przypominającymi andropauzę zaburzeniami. Występują one u coraz młodszych mężczyzn, często są związane z niezdrowym stylem życia.
W jaki sposób zmiany hormonalne, takie jak andropauza, wpływają na wygląd i zdrowie mężczyzn?
Każdy z nas ma czasem prawo czuć się zmęczony, prawda? Ale co gdy uczucie zmęczenia i wypalenia towarzyszy Nam każdego dnia i ciągle się pogłębia? Do tego zaczynają dochodzić duże wahania nastroju i trudności z koncentracją. Nasze ciało zaczyna się zmieniać, tracimy powoli typowo męską sylwetkę oraz masę mięśniową mimo zachowania podobnej aktywności fizycznej. Tak właśnie może wyglądać andropauza u mężczyzn. Testosteron jest olejem napędowym dla mężczyzny, ale nie zapominajmy też o pozostałych hormonach, prawidłowym profilu metabolicznym czy profilaktyce chorób cywilizacyjnych.
Jakie są najczęstsze problemy estetyczne u mężczyzn w średnim i starszym wieku?
Mężczyźni najczęściej zgłaszają się z problemami nadmiernego łysienia czy zachodzących z wiekiem zmian ciała i twarzy, które odbierają im typowo męski i młodzieńczy wygląd – na przykład zmiany konturu twarzy związane z widocznym opadaniem policzków czy zaniku męskiej żuchwy.
Zupełnie inna grupa pacjentów zgłasza się wtedy, gdy pojawiają się pierwsze problemy z osiągnięciem i utrzymaniem erekcji – wówczas po przeprowadzeniu pełnej diagnostyki możemy obecnie zaproponować też leczenie miejscowe w postaci zabiegu P-Shot z wykorzystaniem własnego osocza bogatopłytkowego, po którym wielu panów wraca zadowolonych ze znaczną poprawą (albo często podkreślają to ich partnerki podczas wizyty).
Jakie terapie hormonalne uważa Pan za najskuteczniejsze w leczeniu objawów andropauzy? Jakie są ich zalety i potencjalne ryzyka?
Dużo można obecnie usłyszeć w zakresie męskiego leczenia, ale nadal niezmiennie najlepsze jest indywidualne podejście do leczenia każdego z panów. Leczenie andropauzy nie ogranicza się wyłącznie do podawania testosteronu w formie zastrzyków lub aplikacji przezskórnej kremem. Często przyglądamy się też problemom metabolicznym, ryzyku chorób cywilizacyjnych jak nadciśnienie czy cukrzyca. Wszystko musi dobrze grać, jak mechanizm w sprawnym zegarku. Indywidualne podejście do leczenia i regularne badania oraz wizyty ze swoim lekarzem to klucz do najlepszych rezultatów.
Jakie zabiegi estetyczne poleca Pan mężczyznom, którzy chcą zachować młody wygląd w dojrzałym wieku?
Przede wszystkim zawsze staram się w pierwszej kolejności oddać głos moim pacjentom, co im konkretnie przeszkadza z wiekiem i wówczas przedstawiam jakie możliwości daje Nam współczesna medycyna. Panowie preferują raczej konkretne rozwiązania i zabiegi dające więcej rezultatów przy nawet dłuższym czasie rekonwalescencji, na przykład zabiegi lipotransferu czy stymulator hydroksyapatyt wapnia, które w przypadku męskiej twarzy mogą dawać bardziej pożądane efekty niż wolumetria z wykorzystaniem kwasu hialuronowego. W dłuższej perspektywie mamy wówczas pewność, że nie dojdzie do akumulacji wody w tkankach podskórnych i niekorzystnego efektu „puffy face”. U panów z racji nieco innej budowy skóry doskonale sprawdzają się zabiegi z wykorzystaniem toksyny botulinowej oraz łączone laseroterapie. Po dwóch tygodniach większość wraca na wizytę kontrolną z uśmiechem na twarzy.
Czy w swojej praktyce łączy Pan terapie hormonalne z zabiegami estetycznymi?
Oczywiście! Zawsze staram się podchodzić kompleksowo i holistycznie do swoich pacjentów.
Problemy estetyczne ciała a zaburzenia hormonalne to jednak dwie osobne kwestie i zazwyczaj rozpatruje je osobno na wizycie, nie każdy pacjent będzie wymagał leczenia hormonalnego, jeżeli dotychczas żył zdrowo i nie ma żadnych odchyleń w przeprowadzonych badaniach. Jeżeli jednak występują, to przedstawiam plan leczenia krok po kroku, kiedy wykonujemy badania kontrolne w trakcie leczenia i jakie zachowamy odstępy w zakresie planowanych zabiegów. Gdy leczymy problem łysienia androgenowego, to uważajmy by nie nasilić go jednocześnie podnosząc poziom testosteronu u naszego pacjenta. Warto pomyśleć o jednoczasowym leczeniu miejscowym skóry głowy.
Andropauzy nie da się uniknąć, ale czy można się do niej przygotować?
Zdecydowanie lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Warto zacząć od zrobienia panelu podstawowych badań, przykładowo testosteron, SHBG, estradiol wstępnie pozwolą nam ocenić, czy grozi nam andropauza. Kluczowe w utrzymaniu zdrowia są zbilansowana dieta, regularny ruch, utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Warto też co roku odwiedzać lekarza i wykonywać zalecane badania profilaktyczne, nawet jak nie czujemy by cokolwiek nam dolegało.
Jaką rolę odgrywa styl życia, dieta i suplementacja w utrzymaniu zdrowia hormonalnego mężczyzny i łagodzeniu skutków andropauzy?
Tak jak wspominałem, zdrowa i zbilansowana dieta odgrywa bardzo ważną rolę w utrzymaniu zdrowego układu hormonalnego. Faktycznie obserwuje, że w ostatnim czasie bardzo popularne stają się diety oparte na jedzeniu dużych ilości mięsa, czy diety wysokobiałkowe. W oparciu o dostępną literaturę naukową nie rekomendujemy obecnie takich diet jako stałych zasad odżywiania. Mogą być one pomocne krótkotrwale np. w redukcji masy ciała u osób borykających się z otyłością brzuszną, natomiast na dziś zdecydowanie najlepszą dietą od lat jest dieta śródziemnomorska, czyli zbilansowana dieta bogata w warzywa, zdrowe tłuszcze, rozsądne ilości różnorodnego mięsa z przewagą ryb i owoców morza.
Czy istnieją nowe technologie, preparaty albo zabiegi, które w najbliższej przyszłości mogą stać się standardem w terapii męskich problemów hormonalnych i co za tym idzie, także estetycznych?
Myślę, że przyszłość niesie nam przede wszystkim bardziej indywidualne podejście w dobieraniu leczenia, które łączy różne rozwiązania. Ostatnie lata przynoszą stały wzrost zainteresowania wśród Panów nowymi trendami w zakresie profilaktyki zdrowotnej i możliwości w zakresie opóźnienia starzenia się naszego organizmu, ale nie zapominajmy, że jesteśmy przede wszystkim lekarzami, a nie handlowcami dla pacjenta. Mamy go kompleksowo leczyć, a nie oferować mu kolejnego atrakcyjnego pakietu promocyjnego.
lek. med. Jerzy Iskrzycki – specjalista chorób wewnętrznych; zakres udzielanych świadczeń: endokrynologia, leczenie otyłości, andrologia, medycyna estetyczna.
